Het Staring Instituut in Doetinchem is na bijna dertig jaar opgegaan in het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers, maar de Stichting Vrienden van het Staring Instituut zal blijven bestaan. Doel blijft het behoud van het streekeigene. Waarschijnlijk zal de naam worden veranderd in Stichting Vrienden van Staring, omdat het instituut inmiddels niet meer bestaat.
Wie zijn die vrienden?
Het Staring Instituut kende donateurs en vrienden. Donateurs zijn burgers die jaarlijks een vast bedrag beschikbaar stellen om de taken van het instituut te ondersteunen. Deze gelden gingen rechtstreeks naar het instituut en gaan nu naar het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers.
De vrienden zijn personen en bedrijven die elk jaar een substantiële bijdrage beschikbaar stellen.
Wat doet de Vriendenstichting?
De stichting is zo’n twintig jaar geleden opgericht en beheert de gelden van de ‘vrienden.’ De stichting zorgt voor de aanwas van nieuwe vrienden en stelt in overleg met het instituut bedragen beschikbaar om het werk van het instituut mogelijk te maken. Het stichtingsbestuur werkt nauw samen, voorheen met het Staring Instituut en thans met het Erfgoedcentrum. Maar de stichting is onafhankelijk en beslist zelf over de besteding van de gelden.
Waarom donateurs en vrienden? Het instituut wordt toch door de overheid gesubsidieerd?
Ja dat was zo bij het Staring Instituut en dat geldt ook voor het Erfgoedcentrum, dat nu samen met de bibliotheek is gehuisvest in het voormalige schoolgebouw ’t Brewinc. De samenwerkende Achterhoekse gemeenten stellen bedragen beschikbaar waarvan de vaste kosten worden betaald. Zoals de personeelskosten en de instandhouding van het gebouw, waarin kantoor, archieven en studiezalen zijn gehuisvest. Maar voor het uitvoeren van heel veel extra taken is het instituut afhankelijk van de giften van donateurs, vrienden en sponsoren.
Wat heeft de Vriendenstichting in het verleden gedaan?
Jaarlijks wordt een vast bedrag van 15.000 euro beschikbaar gesteld. Dat geld wordt aan de meest uiteenlopende zaken besteed. Denk aan het uitbreiden, in stand houden en digitaliseren van veel historisch beeldmateriaal. Ook is een imposante boekencollectie opgebouwd.
Zijn er ook nog andere uitgaven (geweest)?
Naast de jaarlijkse donatie zijn en worden gelden beschikbaar gesteld wanneer dat nodig is voor extra werkzaamheden of voorzieningen. Zo zijn al eens computers aangeschaft, is financieel bijgedragen aan het project WALD (Woordenboek Achterhoekse en Liemerse Dialecten) en heeft de Vriendenstichting ook zelf boeken uitgegeven.
Maar de vrienden zijn toch geen uitgevers?
De laatste jaren loopt het aantal vrienden terug. Wanneer er minder geld binnenkomt en je wilt toch je bijdrage aan het werk van het instituut blijven leveren, dan moet je wat anders verzinnen om geld te verdienen. In 2003 is het boek Schilders uit Achterhoek en Liemers, 1850-1950 uitgegeven. Die uitgave kostte de stichting aanvankelijk veel geld, maar er zijn zoveel boeken verkocht dat we er uiteindelijk dik aan hebben verdiend en dus weer meer geld hadden om het instituut te steunen.
Wat doet de vriendenstichting nu het Staring Instituut niet meer bestaat?
Het Staring Instituut is inderdaad in 2011 opgeheven en opgegaan in het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers.
Maar de specifieke Staringtaken – behoud van het streekeigene – blijven bestaan. Want die taken onderscheiden zich duidelijk van de archieftaken van het Erfgoedcentrum. Denk bijvoorbeeld aan de inspanningen die het Staring Instituut heeft gedaan om de streekdialecten in stand te houden.
Wat gaat het Erfgoedcentrum doen om de Staringtaken te vervullen?
Er zijn heel veel plannen. Het centrum heeft een nieuw magazine uitgegeven: Oer. Ook komt er een pr-campagne om het Erfgoedcentrum meer bekendheid te geven. En er zijn plannen om historische bestanden te digitaliseren en om programma’s te maken voor het onderwijs. Om al die plannen te realiseren is er veel geld nodig. Nu de gemeenten moeten bezuinigen is niet te verwachten dat die extra geld in het Erfgoedcentrum zullen stoppen. Dus is heel veel geld nodig van sponsoren. En van vrienden. Dus heeft de Vriendenstichting nog heel veel werk te doen.
En die naam?
Het Staring Instituut bestaat niet meer en dus moet de Vriendenstichting z’n naam wel veranderen. Maar we hechten wel aan de naam Staring (de dichter en wetenschapper die in het verleden heel veel voor de Achterhoek heeft betekend). Daarom wordt overwogen de naam Stichting Vrienden van Staring aan te nemen. Maar daar wordt nog over gesproken.
Jacob Schreuder,
secretaris Vrienden van het Staring Instituut